20 listopada 2024 roku Minister Finansów opublikował długo oczekiwaną interpretację ogólną dotyczącą wykładni jednego z warunków stosowania zwolnienia z opodatkowania dywidend (Nr DD9.8202.1.2024). Dokument potwierdza, że ustawa o CIT nie przewiduje tzw. wymogu „efektywnego opodatkowania” w odniesieniu do zwolnienia należności dywidendowych przez co, rozwiewa wątpliwości związane z interpretacją przepisów zawartych w art. 22 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT). Nowa interpretacja wprowadza bardziej precyzyjne i korzystne dla podatników wyjaśnienia w zakresie warunków zwolnienia z opodatkowania dywidend. Jakie zmiany przynosi? Co oznaczają one dla przedsiębiorców i organów podatkowych? Oto szczegóły.
Kluczowe warunki zwolnienia dywidendowego
Zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy CIT, aby skorzystać ze zwolnienia dywidendowego, należy spełnić cztery podstawowe warunki:
- Siedziba spółki wypłacającej dywidendę – spółka musi mieć siedzibę lub zarząd w Polsce.
- Podleganie opodatkowaniu – spółka otrzymująca dywidendę musi być opodatkowana od całości swoich dochodów, niezależnie od miejsca ich osiągania, w Polsce, innym kraju UE lub EOG.
- Minimalny udział kapitałowy – odbiorca dywidendy musi posiadać co najmniej 10% udziałów w kapitale spółki wypłacającej.
- Brak zwolnienia z opodatkowania – spółka otrzymująca dywidendę nie może korzystać z całkowitego zwolnienia z opodatkowania dochodów w swoim kraju rezydencji.
Te warunki wynikają z implementacji unijnej Dyrektywy Parent-Subsidiary, której celem jest zapobieganie podwójnemu opodatkowaniu zysków między podmiotami w UE.
Wyjaśnienia dotyczące kluczowych wątpliwości
Opodatkowanie odbiorcy dywidendy
Interpretacja ogólna Ministerstwa Finansów wprowadza istotną zmianę w rozumieniu warunku opodatkowania całości dochodów. W świetle nowych wyjaśnień warunek ten jest spełniony, jeśli odbiorca dywidendy podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w jednym z krajów UE lub EOG. Nie jest istotne, czy w praktyce spółka zapłaciła podatek, np. z powodu wykazania straty lub zwolnienia dochodów z opodatkowania w ramach przepisów krajowych.
Dotychczas organy podatkowe oczekiwały od podatników, że będą oni w stanie wykazać w jakim kraju i według jakiej stawki dywidenda jest opodatkowana. Ponadto organy niekorzystnie uznawały, że w celu skorzystania ze zwolnienia, wystarczające jest by odbiorca należności podlegał nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w kraju siedziby oraz nie korzystał ze zwolnienia podmiotowego. Na tym tle często dochodziło do sporów między fiskusem a podatnikiem, do których rozstrzygnięcia dochodziło dopiero na drodze sądowej.
Ułatwienia dla podatników
Rezydencja podatkowa jako kluczowy warunek
Jedną z najważniejszych zmian jest zaakceptowanie, że dla zastosowania zwolnienia wystarczy, aby odbiorca dywidendy był rezydentem podatkowym w kraju UE lub EOG. Fakt zwolnienia dywidend z opodatkowania w kraju rezydencji nie wpływa negatywnie na możliwość skorzystania ze zwolnienia na gruncie polskiej ustawy o CIT.
Rzeczywisty charakter transakcji
Minister Finansów podkreśla jednak, że czynności związane z wypłatą dywidendy muszą mieć rzeczywisty charakter. Transakcje o sztucznym charakterze, które są tworzone wyłącznie w celu uzyskania korzyści podatkowych, mogą zostać zakwestionowane na podstawie art. 22c ustawy CIT. Organy podatkowe mogą badać, czy głównym celem działań nie było unikanie opodatkowania, lecz realizacja uzasadnionych gospodarczo celów.
Dyrektywa Parent-Subsidiary: cel i znaczenie
Unijna dyrektywa, której przepisy implementowano do polskiego prawa, ma na celu eliminację podwójnego opodatkowania zysków między spółkami w UE. Dyrektywa nie zakłada całkowitego wyeliminowania opodatkowania dywidend, ale ogranicza je do jednokrotnego na poziomie spółki-matki lub spółki-córki. W praktyce nowe wyjaśnienia Ministerstwa Finansów przybliżają polskie przepisy do unijnego standardu, zmniejszając ryzyko ich błędnej interpretacji.
Co dalej?
Nowa interpretacja ogólna to krok w stronę ujednolicenia praktyki stosowania przepisów o zwolnieniach dywidendowych. Jest to pozytywna zmiana zarówno dla podatników, jak i organów podatkowych, które zyskają klarowne wytyczne. Warto jednak pamiętać, że organy mogą teraz częściej odwoływać się do przepisów o sztuczności transakcji, co wymaga szczególnej ostrożności przy planowaniu struktur korporacyjnych.
Warto także śledzić kolejne objaśnienia Ministerstwa Finansów, które mają dotyczyć m.in. statusu rzeczywistego właściciela i tzw. „look through approach”.
Podsumowując, interpretacja ogólna z 15 listopada 2024 roku to ważny krok w kierunku większej przejrzystości przepisów dotyczących zwolnienia dywidendowego. Otwiera drogę do rozwiązania wielu dotychczasowych sporów, choć jednocześnie stawia nowe wyzwania w zakresie oceny rzeczywistego charakteru transakcji.