Odliczenie podatku VAT naliczonego to jedno z podstawowych uprawnień podatników prowadzących działalność gospodarczą, będących czynnymi podatnikami VAT. W praktyce jednak często pojawiają się wątpliwości dotyczące sytuacji, w których na fakturze wystąpi błąd w zakresie stawki VAT – czy to w postaci jej zawyżenia, czy zaniżenia. Warto rozwiać te wątpliwości, analizując przepisy oraz orzecznictwo, które jednoznacznie wskazują, że samo zastosowanie niewłaściwej stawki VAT przez sprzedawcę nie wpływa na prawo nabywcy do odliczenia podatku naliczonego. Jednak gdy nabywca otrzyma fakturę korygującą, jest zobowiązany do dokonania stosownej korekty rozliczenia.
Prawo do odliczenia VAT a błędy na fakturze
Zasada neutralności VAT gwarantuje, że podatek ten powinien obciążać konsumenta końcowego, a nie przedsiębiorców uczestniczących w łańcuchu dostaw. W związku z tym w polskim prawie podatkowym obowiązuje fundamentalna zasada, zgodnie z którą podatnik może odliczyć VAT naliczony, jeśli spełnione są podstawowe warunki, tj.:
- Nabywca jest czynnym podatnikiem VAT,
- Towar lub usługa są wykorzystywane do działalności opodatkowanej,
- Faktura dokumentuje rzeczywistą transakcję gospodarczą.
Żaden z tych warunków nie odnosi się bezpośrednio do prawidłowego określenia stawki podatku na fakturze przez sprzedawcę. Oznacza to, że ewentualna nieprawidłowość w zakresie zastosowanej stawki VAT nie powinna automatycznie wpływać na prawo do odliczenia.
Błędna stawka VAT – konsekwencje dla nabywcy
W przypadku gdy wystawca faktury zastosuje błędną stawkę VAT, powstają dwa możliwe scenariusze:
- Zawyżona stawka VAT – sprzedawca nalicza i odprowadza do urzędu skarbowego wyższy podatek niż powinien. W tej sytuacji nabywca nadal ma prawo do odliczenia VAT w wysokości wykazanej na fakturze, gdyż kwota podatku została faktycznie zapłacona do urzędu skarbowego.
- Zaniżona stawka VAT – sprzedawca zastosował niższą stawkę VAT niż przewidują przepisy. Taka sytuacja może rodzić konsekwencje podatkowe dla sprzedawcy, jednak nabywca wciąż zachowuje prawo do odliczenia VAT naliczonego w kwocie wykazanej na fakturze.
W obu przypadkach nabywca nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne błędy po stronie sprzedawcy, o ile faktura spełnia wymogi formalne i dokumentuje rzeczywistą transakcję gospodarczą.
Obowiązek korekty po otrzymaniu faktury korygującej
O ile sam fakt otrzymania faktury z błędną stawką VAT nie wpływa na prawo do odliczenia podatku naliczonego, to sytuacja zmienia się w przypadku otrzymania faktury korygującej.
Zgodnie z przepisami, jeśli sprzedawca zorientuje się, że zastosował niewłaściwą stawkę VAT, powinien wystawić fakturę korygującą. Otrzymanie takiego dokumentu przez nabywcę wiąże się z obowiązkiem skorygowania rozliczenia VAT.
- W przypadku faktury korygującej in plus (np. gdy stawka VAT była zaniżona) nabywca powinien zwiększyć kwotę podatku naliczonego w okresie otrzymania korekty.
- W przypadku faktury korygującej in minus (np. gdy stawka VAT była zawyżona) nabywca musi zmniejszyć wartość odliczonego VAT w okresie, w którym otrzymał korektę.
Oznacza to, że choć samo wystawienie faktury z błędną stawką VAT nie pozbawia nabywcy prawa do odliczenia, to późniejsze skorygowanie błędu przez sprzedawcę wymaga dostosowania rozliczeń podatkowych.
Orzecznictwo i stanowisko organów podatkowych
Kwestia wpływu błędnej stawki VAT na prawo do odliczenia była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć sądowych oraz interpretacji organów podatkowych.
Interpretacje indywidualne Krajowej Informacji Skarbowej wielokrotnie potwierdzały, że to sprzedawca ponosi odpowiedzialność za ewentualne błędy w zakresie stawki VAT, a nabywca nie jest zobowiązany do ich korygowania, o ile spełnione są pozostałe warunki uprawniające do skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Jednak w przypadku faktur korygujących nabywca ma już obowiązek dokonania odpowiednich korekt podatkowych, zgodnie z momentem otrzymania korekty.
Podsumowanie – czy błędna stawka VAT pozbawia prawa do odliczenia?
Podatnicy nie powinni obawiać się, że otrzymanie faktury z błędną stawką VAT automatycznie pozbawi ich prawa do odliczenia podatku naliczonego. O ile transakcja jest rzeczywista, a faktura spełnia wymogi formalne, prawo do odliczenia pozostaje nienaruszone – niezależnie od tego, czy stawka VAT została zawyżona, czy zaniżona.
Jednak jeśli sprzedawca wystawi fakturę korygującą, nabywca ma obowiązek dostosowania swojego rozliczenia VAT do nowej, prawidłowej wartości. Warto o tym pamiętać, aby uniknąć potencjalnych nieprawidłowości w rozliczeniach podatkowych.
.