Site icon FSG Podatki

Odliczenie VAT a data otrzymania faktury – czy wcześniejsze rozliczenie będzie możliwe?

Odliczenie VAT a data otrzymania faktury

Faktura za zakup dokonany we wrześniu trafia do firmy w październiku, zanim ta złoży wrześniowe rozliczenie VAT. Czy można ją jeszcze uwzględnić w tym rozliczeniu? Polskie przepisy co do zasady wykluczają taką możliwość. Sąd Unii Europejskiej uznał jednak, że ograniczenie to jest sprzeczne z prawem unijnym. Jego wyrok podlega obecnie kontroli TSUE, a wydana we wrześniu opinia rzeczniczki generalnej wskazuje, że korzystna dla podatników wykładnia może się nie utrzymać.

Data otrzymania faktury wyznacza granicę odliczenia

Przy zakupach krajowych samo dokonanie transakcji nie wystarcza do odliczenia VAT. Zgodnie z art. 86 ust. 10 i ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT trzeba uwzględnić zarówno moment powstania obowiązku podatkowego dotyczącego zakupu, jak i otrzymania faktury. Odliczenie jest możliwe co do zasady dopiero za okres, w którym oba warunki zostały spełnione.

Jeżeli zatem obowiązek podatkowy powstał we wrześniu, a nabywca otrzymał fakturę 8 października, podatek może odliczyć najwcześniej za październik. Fakt, że nie złożył jeszcze wrześniowego JPK_V7M, nie pozwala mu ująć dokumentu w rozliczeniu za wrzesień. Oczywiście nadal muszą być spełnione pozostałe warunki odliczenia, przede wszystkim związek zakupu z działalnością opodatkowaną. 

Takie przesunięcie ma znaczenie finansowe. Firma później pomniejsza podatek należny lub wykazuje kwotę do zwrotu, choć zakup został już dokonany. Szczególnie odczuwają to przedsiębiorcy ponoszący wysokie wydatki inwestycyjne lub regularnie otrzymujący faktury w kolejnym miesiącu.

Sąd UE: faktura może wpłynąć przed złożeniem deklaracji

W wyroku z 11 lutego 2026 r. w sprawie T-689/24 Sąd UE przyjął inne podejście (Pisaliśmy na ten temat naszym blogu.) Uznał, że jeżeli podatnik spełnił materialne warunki odliczenia w danym okresie i otrzymał fakturę przed złożeniem deklaracji za ten okres, nie można odmówić mu odliczenia wyłącznie dlatego, że dokument wpłynął po zakończeniu miesiąca. Zdaniem Sądu taka odmowa narusza przepisy dyrektywy VAT oraz zasady neutralności i proporcjonalności. 

W opisanym przykładzie oznaczałoby to możliwość odliczenia VAT już za wrzesień. Podatnik posiadałby bowiem fakturę w chwili składania rozliczenia, mimo że otrzymał ją w październiku.

Wyrok nie znosił wymogu posiadania faktury. Dopuszczał natomiast jej późniejsze otrzymanie bez konieczności przesuwania odliczenia na kolejny okres. Dla przedsiębiorców byłaby to istotna zmiana dotychczasowej praktyki.

Korzystny wyrok pod kontrolą

Rozstrzygnięcie wzbudziło jednak wątpliwości dotyczące jego zgodności z wcześniejszym orzecznictwem TSUE. Decyzją z 26 marca 2026 r. Trybunał objął je szczególną procedurą kontroli w sprawie C-167/26 RX. Bada w niej, czy wyrok Sądu narusza jedność lub spójność prawa Unii. 

10 września 2026 r. stanowisko przedstawiła rzeczniczka generalna Juliane Kokott. Nie podzieliła argumentacji Sądu UE. W jej ocenie odliczenie należy przypisać do okresu, w którym po raz pierwszy spełnione są łącznie warunki dotyczące transakcji oraz posiadania faktury. Jeżeli dokument trafia do nabywcy w kolejnym miesiącu, odliczenie powinno nastąpić najwcześniej za ten miesiąc — również wtedy, gdy wcześniejsza deklaracja nie została jeszcze złożona. 

Przyjęcie tej propozycji przez TSUE oznaczałoby utrzymanie podejścia odpowiadającego polskiej ustawie o VAT.

Na czym polega różnica stanowisk?

Sednem sporu jest moment, w którym podatnik musi posiadać fakturę. Według Sądu UE wystarczy otrzymać ją przed złożeniem deklaracji za okres, w którym spełniono materialne warunki odliczenia. Według rzeczniczki dokument trzeba posiadać już w okresie, za który odliczenie ma zostać wykazane.

Rzeczniczka odwołała się przede wszystkim do wyroku w sprawie Terra Baubedarf-Handel, C-152/02. Jej zdaniem dotychczasowe orzecznictwo rozróżnia powstanie prawa do odliczenia od możliwości jego wykonania. Zakup może więc uprawniać do odliczenia, ale skorzystanie z tego prawa w konkretnym rozliczeniu wymaga jeszcze posiadania faktury. 

Nie chodzi zatem o pozbawienie podatnika odliczenia, lecz o jego termin. Dla firmy różnica może oznaczać konieczność sfinansowania VAT przez kolejny okres rozliczeniowy.

Co to oznacza dla przedsiębiorców?

Opinia rzeczniczki generalnej nie wiąże TSUE. Według stanu na 18 listopada 2026 r. sprawa pozostaje w toku, a ostateczne rozstrzygnięcie nie zostało jeszcze wydane. Nie można więc uznać, że korzystny wyrok Sądu został już odrzucony. 

Jednocześnie trwająca kontrola i kierunek opinii przemawiają za ostrożną oceną wcześniejszego odliczenia. Stosowanie terminów przewidzianych w polskiej ustawie ogranicza ryzyko sporu z organami podatkowymi. Decyzja o odliczeniu za wcześniejszy okres lub korekcie dotychczasowych rozliczeń na podstawie wyroku Sądu UE powinna natomiast zostać poprzedzona indywidualną analizą.

Warto również zweryfikować, czy firma prawidłowo ustala datę otrzymania faktur. To ona, obok momentu powstania obowiązku podatkowego, wyznacza obecnie najwcześniejszy okres odliczenia. Wyrok TSUE przesądzi, czy otrzymanie dokumentu przed złożeniem deklaracji pozwoli tę granicę przesunąć.

Exit mobile version