Nowa interpretacja Szefa KAS
23 lipca 2025 r. Szef Krajowej Administracji Skarbowej wydał interpretację zmieniającą (sygn. DOP7.8101.28.2025.FMLM), w której stwierdził, że samo naruszenie art. 106i ust. 7 ustawy o VAT – czyli wystawienie faktury zaliczkowej wcześniej niż 60 dni przed dostawą towaru, wykonaniem usługi czy otrzymaniem zapłaty – nie oznacza jeszcze automatycznego obowiązku zapłaty podatku na podstawie art. 108. O ile transakcja jest rzeczywista i finalnie dochodzi do skutku, faktura taka nie stanowi tzw. pustej faktury. To wyraźne odejście od dotychczasowej praktyki, która od lat była krytykowana zarówno przez sądy administracyjne, jak i środowisko doradcze.
Ramy prawne
Zasady wystawiania faktur określa art. 106i ustawy o VAT. Ustęp 1 przewiduje, że fakturę należy wystawić najpóźniej piętnastego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę. Z kolei ustęp 7 wprowadza ograniczenie w drugą stronę – co do zasady nie można wystawić faktury wcześniej niż 60 dni przed planowaną dostawą, wykonaniem usługi czy otrzymaniem zapłaty. Naruszenie tego przepisu było dotychczas traktowane jako wystawienie dokumentu niedokumentującego czynności gospodarczej, co w ocenie fiskusa uruchamiało sankcję z art. 108 ustawy o VAT. Ten ostatni przepis nakłada obowiązek zapłaty podatku zawsze wtedy, gdy w obrocie znajdzie się faktura z wykazanym VAT, niezależnie od tego, czy czynność rzeczywiście miała miejsce.
Dotychczasowa praktyka organów
Jeszcze do niedawna fiskus konsekwentnie twierdził, że faktury zaliczkowe wystawione zbyt wcześnie, a nieopłacone w przewidzianym terminie, należy uznać za faktury puste. Podatnik był zobowiązany do zapłaty podatku jedynie z tego powodu, że kwota VAT widniała na dokumencie. W praktyce prowadziło to do absurdalnych sytuacji, w których przedsiębiorca musiał rozliczyć VAT dwukrotnie – najpierw z powodu samego wystawienia faktury, a później ponownie, gdy kontrahent faktycznie dokonał wpłaty.
Podatnicy wielokrotnie wygrywali w sądach administracyjnych, wskazując, że takie podejście jest sprzeczne z zasadą neutralności VAT. Mimo to organy podatkowe broniły swojego stanowiska, składając skargi kasacyjne od niekorzystnych wyroków.
Przełom w lipcu 2025 r.
Nowa interpretacja Szefa KAS oznacza wyraźny zwrot w podejściu administracji. Wskazano w niej, że faktura wystawiona przedwcześnie jest wprawdzie nieprawidłowa formalnie i co do zasady nadaje się do korekty, jednak nie rodzi obowiązku zapłaty podatku w trybie art. 108, jeżeli transakcja ostatecznie dochodzi do skutku. Podatnik ma możliwość skorygowania takiej faktury „do zera”, ale nie jest to jego obowiązek wynikający wyłącznie z faktu naruszenia 60-dniowego limitu. Co istotne, obowiązek podatkowy należy rozliczać na zasadach ogólnych – w przypadku zaliczek dopiero w chwili ich faktycznego otrzymania. Podobnie nabywca uzyskuje prawo do odliczenia VAT nie na podstawie samej przedwczesnej faktury, lecz w momencie powstania obowiązku podatkowego u sprzedawcy.
Konsekwencje dla podatników
Dla przedsiębiorców oznacza to przede wszystkim koniec ryzyka „podwójnego VAT”, które dotychczas mogło pojawić się w wyniku czysto formalnego uchybienia. Branże, w których rozliczenia zaliczkowe są standardem – w szczególności deweloperska, IT czy kontraktowa – zyskują większą przewidywalność i stabilność rozliczeń. Z drugiej strony interpretacja nie oznacza, że przedwczesne faktury są w pełni prawidłowe. Organy jasno podkreślają, że takie dokumenty pozostają niezgodne z przepisami i powinny być korygowane, jeśli zdarzenie gospodarcze nie wystąpi w przewidzianym terminie.
Podsumowanie
Interpretacja zmieniająca z 23 lipca 2025 r. jest dowodem na to, że KAS zaczyna odchodzić od rygorystycznego formalizmu na rzecz bardziej racjonalnego podejścia, zbliżonego do realiów gospodarczych i orzecznictwa sądów. Choć przedwczesne faktury nadal stanowią naruszenie art. 106i ust. 7 VATU, to nie można ich automatycznie utożsamiać z pustymi fakturami obciążonymi sankcją z art. 108. Dla podatników to realna ulga, ale i przypomnienie, że procedury związane z fakturowaniem wymagają dalszej staranności i kontroli, aby unikać potencjalnych ryzyk zarówno podatkowych, jak i karnych skarbowych.