Zatory płatnicze to jeden z największych problemów przedsiębiorców, wpływający na ich płynność finansową i stabilność biznesową. W odpowiedzi na ten problem wprowadzono ulgę na złe długi, która pozwala odzyskać podatek zapłacony od niezapłaconych faktur. Mechanizm ten obejmuje zarówno VAT, jak i podatki dochodowe PIT oraz CIT. Sprawdź, kto może skorzystać z ulgi i jakie warunki muszą zostać spełnione.
Czym jest ulga na złe długi?
Ulga na złe długi to rozwiązanie podatkowe, które umożliwia wierzycielowi obniżenie podstawy opodatkowania o wartość wierzytelności, które nie zostały uregulowane przez kontrahenta. Dzięki temu przedsiębiorca nie musi płacić podatku od przychodu, którego faktycznie nie otrzymał.
Korekta podatku może wystąpić na całości wierzytelności, jak również na części przypadającej kwoty wierzytelności, która nie została uregulowana.
Mechanizm ten funkcjonuje zarówno w przypadku podatku VAT, jak i podatków dochodowych (PIT i CIT), ale w każdej z tych kategorii zasady rozliczania są nieco inne.
Warunki skorzystania z ulgi
Aby skorzystać z ulgi na złe długi, muszą zostać spełnione określone warunki:
- Wierzytelność musi być nieściągalna – co oznacza, że od terminu jej płatności upłynęło co najmniej 90 dni, a dłużnik nadal nie uregulował zobowiązania.
- Zarówno wierzyciel, jak i dłużnik muszą być podatnikami w Polsce – nie można skorzystać z ulgi w przypadku transakcji z zagranicznymi kontrahentami.
- Od końca roku, w którym wystawiono fakturę, nie mogą upłynąć 3 lata dla VAT lub 2 lata dla PIT/CIT.
- Dłużnik nie może być w likwidacji, upadłości ani postępowaniu restrukturyzacyjnym na dzień poprzedzający złożenie rozliczenia (ten warunek dotyczy jedynie zastosowania ulgi na złe długi na gruncie podatków dochodowych).
Ulga na złe długi w podatku VAT
W przypadku podatku VAT ulgę stosuje się poprzez korektę podatku należnego w pliku JPK_V7 za okres, w którym uprawdopodobniono nieściągalność wierzytelności.
Jeśli kontrahentem jest czynny podatnik VAT, skorzystanie z ulgi jest stosunkowo proste – przedsiębiorca może skorygować podstawę opodatkowania oraz podatek należny o wartość VAT wynikającą z nieopłaconej faktury.
W przypadku transakcji z konsumentami lub podatnikami zwolnionymi z VAT, skorzystanie z ulgi jest możliwe tylko w trzech sytuacjach:
- Wierzytelność jest potwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu i podlega egzekucji.
- Została wpisana do krajowego rejestru długów.
- Dłużnik ogłosił upadłość konsumencką.
Obowiązki dłużnika w VAT
Dłużnik, który nie zapłacił faktury i odliczył VAT naliczony, musi dokonać korekty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym upłynął 90. dzień od terminu płatności. Oznacza to, że przedsiębiorca nie może skorzystać z odliczenia podatku, jeśli faktura nie została faktycznie opłacona.
Ulga na złe długi w PIT i CIT
Ulga na złe długi w PIT i CIT może zostać zastosowana już na etapie zaliczki na podatek dochodowy za okres, w którym minęło 90 dni od terminu płatności wskazanego na fakturze, rachunku lub w umowie. Dodatkowo konieczne jest jej uwzględnienie w rocznym zeznaniu podatkowym, składanym za rok, w którym upłynęło 90 dni od wymaganego terminu zapłaty.
W przypadku podatku dochodowego od osób fizycznych rozliczenie odbywa się w formularzach PIT-36, PIT-36L oraz PIT-28. Podatnicy CIT mogą zastosować ulgę na analogicznych zasadach, wykazując ją w rocznym zeznaniu CIT-8.
Co w przypadku zapłaty należności?
Jeżeli po skorzystaniu z ulgi dłużnik ureguluje swoje zobowiązanie, zarówno wierzyciel, jak i dłużnik są zobowiązani do ponownej korekty podatku. Wierzyciel musi ponownie zwiększyć podstawę opodatkowania oraz kwotę podatku należnego , a dłużnik może odzyskać odliczenie VAT i zmniejszyć dochód/zwiększyć stratę na gruncie podatku dochodowego.
Podsumowanie
Ulga na złe długi to istotne narzędzie pozwalające przedsiębiorcom uniknąć płacenia podatków od faktur, które nie zostały opłacone przez kontrahentów. Jej stosowanie wymaga jednak znajomości przepisów oraz spełnienia określonych warunków. Warto regularnie monitorować zaległe płatności i korzystać z dostępnych ulg podatkowych, by poprawić płynność finansową firmy.