Zwolnienie z PCC przy pierwszym mieszkaniu

Zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych przy zakupie pierwszego mieszkania

Zakup pierwszego mieszkania to spory wydatek, szczególnie jeśli jest ono w całości zakupione na kredyt. Ustawą z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 1463) został zniesiony podatek od czynności cywilnoprawnych przy zakupie pierwszego mieszkania. Co to oznacza dla nabywców, komu przysługuje zwolnienie?

Co to jest PCC i dlaczego wprowadzono zwolnienie z PCC ?

Zgodnie z ustawą o podatku od czynności cywilnoprawnych, PCC (podatek od czynności cywilnoprawnych) to opłata, którą zobowiązany jest uiścić podatnik w określonym katalogu transakcji w obrocie gospodarczym. W przypadku umowy sprzedaży mieszkania podatnikiem jest kupujący.

Ustawodawca, wychodząc naprzeciw tym, którzy chcą skorzystać z zakupu pierwszego mieszkania z rynku wtórnego lub pierwotnego, wprowadził dodatkowe zwolnienie z PCC w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych. Działanie to podyktowane było wcześniejszymi ruchami w zakresie umożliwienia nabyciu nieruchomości, jakim był bezpieczny kredyt 2%.

Kto skorzysta ze zwolnienia od podatku cywilnoprawnego?

Wprowadzona w dniu 31 sierpnia 2023 r. do porządku prawnego regulacja zawarta w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych stanowi, że zwalnia się od podatku PCC sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.

Warto dodać, że jak wyjaśniło już wcześniej Ministerstwo Finansów, w celu skorzystania ze zwolnienia (w przypadku udziałów nie przekraczających 50% i nabytych w drodze dziedziczenia) bez znaczenia pozostaje liczba lokali, w których nabywca posiada udziały, pod warunkiem że żaden z nich nie przekracza 50% i nabycie tych udziałów nastąpiło wyłącznie w drodze dziedziczenia.

Komu nie przysługuje zwolnienie od PCC ? Nabywcom nieruchomości, którzy nie spełniają warunków nowego zwolnienia albo swoje pierwsze mieszkanie zakupili przed dniem 31 sierpnia 2023 r. Jeśli nabyli nieruchomość przed tą datą, muszą uiścić 2% podatek PCC.

Zwolnienie z PCC jaka oszczędność dla kupującego ?

Wprowadzenie zwolnienia od PCC to oszczędność od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych dla nabywcy mieszkania. Przed nowelizacją przepisów podatek od czynności cywilnoprawnych przy zakupie mieszkania wynosił 2%. Po jego zniesieniu zakładając, że średni koszt mieszkania oscyluje w granicach 500 000 zł, nabywca zaoszczędzi 10 000 zł, natomiast przy 1 mln zł będzie to 20 000 zł. Zwolnienie z obowiązku płacenia omawianego podatku pozwoli zaoszczędzić kupującym środki bądź przeznaczyć je na inne cele np. związane z wykończeniem mieszkania.

W jaki sposób wykażesz prawo do zwolnienia ?

Notariusz jako płatnik podatku od czynności cywilnoprawnych sporządza umowę, a także pobiera z niej podatek PCC. Notariusz fizycznie nie jest w stanie zweryfikować czy nabywca uprawniony jest do skorzystania ze zwolnienia, w tym celu musiałby zweryfikować księgi wieczyste. W związku z powyższym to nabywca zobligowany będzie do złożenia stosownego oświadczenia, po którym notariusz odstąpi od naliczenia podatku.

Podsumowanie

Wprowadzone zwolnienie z podatku PCC dla nabywców pierwszego mieszkania jest zatem dla nich korzystnym rozwiązaniem. W ten sposób ustawodawca dąży do równowagi na rynku nieruchomość, w konsekwencji wpływając na ceny i dostępność mieszkań na rynku nieruchomości.