Rok 2026 przyniósł istotne zmiany w polskim systemie podatkowym, które w przeważającej mierze dotyczą sposobu ewidencjonowania, raportowania oraz rozliczania określonych kategorii przychodów i kosztów. Choć nie doszło do szerokiej nowelizacji stawek PIT i CIT, zakres obowiązujących regulacji jest rozległy i obejmuje zarówno podatki dochodowe, VAT, jak i obowiązki ewidencyjne oraz składkowe. Poniżej przedstawiono zestawienie najważniejszych zmian, które weszły w życie w 2026 r. i mają zastosowanie do bieżących rozliczeń podatników.
Obowiązkowy Krajowy System e-Faktur (KSeF)
Od 2026 r. Krajowy System e-Faktur stał się obowiązkowym narzędziem wystawiania faktur VAT, przy czym ustawodawca wprowadził harmonogram etapowego wdrożenia. Od 1 lutego 2026 r. obowiązek ten obejmie podatników, których wartość sprzedaży brutto w 2024 r. przekroczyła 200 mln zł, natomiast od 1 kwietnia 2026 r.– pozostałych czynnych podatników VAT.
Przewidziano czasowe odroczenie dla podatników, u których miesięczna wartość sprzedaży brutto udokumentowanej fakturami nie przekracza 10 tys. zł – mogą oni wystawiać faktury poza KSeF do 31 grudnia 2026 r. Niezależnie od tego, podatnicy ci muszą zapewnić sobie dostęp do systemu w celu odbioru faktur wystawianych w KSeF przez kontrahentów. Wprowadzenie KSeF skutkuje centralizacją obiegu faktur i wyeliminowaniem papierowych oraz „PDF-owych” form dokumentowania sprzedaży.
Podwyższony limit zwolnienia podmiotowego z VAT i przepisy przejściowe
Od 1 stycznia 2026 r. podwyższono limit zwolnienia podmiotowego z VAT z 200 000 zł do 240 000 zł rocznej sprzedaży. Zmiana ta ma zastosowanie zarówno do podatników rozpoczynających działalność gospodarczą, jak i do podmiotów kontynuujących działalność w 2026 r.
Kluczowe znaczenie mają przepisy przejściowe: przedsiębiorcy, którzy w 2025 r. przekroczyli dotychczasowy limit 200 000 zł, lecz nie przekroczyli 240 000 zł, nie mają obowiązku rejestracji jako czynni podatnicy VAT w 2026 r. i mogą nadal korzystać ze zwolnienia podmiotowego od początku roku.
Elektroniczna KPiR i kompleksowa zmiana zasad jej prowadzenia
Od 2026 r. podatkowa księga przychodów i rozchodów prowadzona jest co do zasady wyłącznie w formie elektronicznej, przy użyciu oprogramowania komputerowego. Jednocześnie weszły w życie liczne zmiany szczegółowe, które znacząco zaostrzają wymogi formalne prowadzenia ewidencji.
Zniesiono m.in. możliwość stosowania uproszczonego wzoru KPiR, prowadzenia odrębnych ksiąg dla przedsiębiorstw wielozakładowych oraz dokumentowania zakupów paragonami bez NIP. Zlikwidowano dzienne zestawienia dowodów księgowych, odrębne regulacje dla podatników zwolnionych z VAT oraz możliwość składania wniosków o zwolnienie ze stosowania rozporządzenia. Wprowadzono nowe kolumny w księdze, ujednolicono terminy wpisów, zmieniono zasady korekt raportów fiskalnych oraz przechowywania części dokumentów księgowych.
Rozszerzenie raportowania JPK_CIT i JPK_PIT
Od 2026 r. podatnicy PIT i CIT zostali objęci nie tylko obowiązkiem prowadzenia ksiąg rachunkowych i podatkowych w formie elektronicznej ale także ich przekazywania organom podatkowym w postaci jednolitych plików kontrolnych. Rozszerzenie obowiązku przesyłania plików JPK_PIT i JPK_CIT jest powszechnie określane mianem rewolucji w rozliczeniach podatków dochodowych.
Od 1 stycznia 2026 r. nowe obowiązki dotyczą przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem PIT, którzy składają miesięczne pliki JPK_V7M. Po zakończeniu roku podatkowego przedsiębiorcy ci są zobowiązani nie tylko do złożenia zeznania rocznego PIT, lecz również – w tym samym terminie – do przekazania fiskusowi prowadzonych elektronicznie ksiąg i ewidencji podatkowych w formie jednolitych plików kontrolnych (JPK_PIT).
Przedsiębiorcy rozliczający VAT kwartalnie (JPK_V7K) oraz podatnicy nieobjęci obowiązkiem składania JPK_VAT zostaną objęci analogicznymi obowiązkami od 1 stycznia 2027 r., zgodnie z przyjętym harmonogramem wdrażania nowych regulacji.
W przypadku podatników CIT nowy obowiązek raportowania danych księgowych został wprowadzony etapowo. Początkowo, od 2025 r., obejmował on największe podmioty oraz podatkowe grupy kapitałowe. Od 1 stycznia 2026 r. obowiązek przygotowywania i przekazywania plików JPK_CIT został rozszerzony na kolejne spółki, przy czym największe podmioty zobowiązane są do raportowania już za rok podatkowy 2025.
Zmiana obowiązku składania CIT-15J
Od 2026 r. zmieniono zasady składania informacji CIT-15J przez spółki jawne, których wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne. Informacja ta nie jest już składana corocznie – obowiązek jej złożenia powstaje wyłącznie w przypadku zmiany składu wspólników. Zmiana ta ogranicza powtarzalne obowiązki administracyjne po stronie podatników.
Nowe limity amortyzacji i kosztów podatkowych dla samochodów osobowych
Od 1 stycznia 2026 r. obowiązują nowe limity zaliczania do kosztów podatkowych wydatków związanych z samochodami osobowymi, uzależnione od poziomu emisji CO₂. Limit 225 000 zł dotyczy pojazdów zeroemisyjnych, 150 000 zł – pojazdów emitujących poniżej 50 g CO₂/km, natomiast 100 000 zł – pozostałych pojazdów, w tym większości samochodów spalinowych i klasycznych hybryd.
Nowe limity mają zastosowanie również do leasingu operacyjnego, w tym do umów zawartych przed 2026 r., co bezpośrednio wpływa na bieżące rozliczanie rat leasingowych. Ochrona dotyczy jedynie pojazdów wprowadzonych do ewidencji środków trwałych przed końcem 2025 r.
Kasowy PIT – podwyższenie limitu
Od 1 stycznia 2026 r. podwyższono do 2 mln zł limit przychodów uprawniający do stosowania kasowej metody rozpoznawania przychodu w PIT. Rozwiązanie to pozwala rozliczać przychody podatkowe dopiero w momencie faktycznego otrzymania zapłaty, co ma istotne znaczenie dla płynności finansowej przedsiębiorców.
Zmiany w Ordynacji podatkowej
Od 2026 r. uchylono obowiązek zgłaszania do urzędu skarbowego osób odpowiedzialnych za obliczanie, pobieranie i przekazywanie podatków. Spółki, fundacje i stowarzyszenia nie muszą już składać w tym zakresie odrębnych zawiadomień.
Podatkowe grupy kapitałowe (PGK)
Nowelizacja ustawy o CIT obowiązująca od 2026 r. znosi ryzyko utraty statusu podatkowej grupy kapitałowej wyłącznie z powodu dokonywania transakcji z podmiotami powiązanymi na warunkach nierynkowych. Sama nieprawidłowość cenowa nie skutkuje już automatycznym rozwiązaniem PGK.
Pomoc publiczna – cofnięcie decyzji o wsparciu
Od 2026 r. zmieniono zasady rozliczania pomocy publicznej w przypadku cofnięcia decyzji o wsparciu. Przedsiębiorca nie jest zobowiązany do zwrotu całej wartości uzyskanej pomocy, lecz wyłącznie tej części podatku, która odpowiada dochodowi osiągniętemu w ramach działalności objętej cofniętą decyzją, pod warunkiem prawidłowego prowadzenia ksiąg.
Składka zdrowotna – wzrost minimalnego obciążenia w 2026 r.
W 2026 r. powrócono do naliczania minimalnej składki zdrowotnej od pełnej wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wraz ze wzrostem płacy minimalnej z 4 666 zł w 2025 r. do 4 806 zł w 2026 r., wzrosło również minimalne obciążenie z tytułu składki zdrowotnej dla przedsiębiorców. W efekcie minimalna składka zdrowotna w 2026 r. wynosi 432,54 zł miesięcznie, podczas gdy w 2025 r. było to 314,96 zł. Oznacza to znaczący wzrost stałego obciążenia publicznoprawnego, niezależny od faktycznie osiąganego dochodu, szczególnie istotny dla mikroprzedsiębiorców oraz podmiotów o nieregularnych przychodach.
Zmiany w podatku od spadków i darowizn
Od 7 stycznia 2026 r. obowiązuje nowelizacja ustawy o podatku od spadków i darowizn, która wprowadza istotne ułatwienia dla podatników nabywających majątek od członków najbliższej rodziny. Nowe przepisy przewidują możliwość przywrócenia terminu na zgłoszenie nabycia majątku (formularz SD-Z2), jeżeli podatnik uprawdopodobni, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy.
Z możliwości przywrócenia terminu mogą skorzystać podatnicy, jeżeli nabycie majątku nastąpiło od 7 stycznia 2026 r. albo gdy sześciomiesięczny termin na zgłoszenie nie upłynął przed tą datą. W praktyce oznacza to, że w określonych przypadkach możliwe będzie zachowanie prawa do zwolnienia podatkowego mimo niedochowania ustawowego terminu.
Nowelizacja doprecyzowuje również moment powstania obowiązku podatkowego przy nabyciu spadku. Od 2026 r. obowiązek ten powstaje dopiero z chwilą prawomocnego potwierdzenia nabycia spadku przez sąd lub sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia przez notariusza, a nie – jak wcześniej bywało interpretowane – z chwilą otwarcia spadku. W konsekwencji podatnicy zyskują więcej czasu na złożenie zeznania podatkowego oraz dopełnienie obowiązków formalnych.
Podwyższona stawka CIT dla banków
Od 2026 r. obowiązuje podwyższona stawka CIT dla sektora bankowego, wynosząca 30%, z zaplanowanym obniżeniem w kolejnych latach. Zmiana ta ma charakter sektorowy i nie dotyczy pozostałych podatników CIT.
Podsumowanie
Zmiany podatkowe obowiązujące w 2026 r. mają charakter szeroki i techniczny. Nie polegają na masowym podnoszeniu stawek podatkowych, lecz na istotnym zwiększeniu zakresu cyfryzacji, raportowania oraz formalnych wymogów prowadzenia ewidencji. W praktyce oznacza to wzrost obciążeń organizacyjnych i konieczność dostosowania systemów księgowych, nawet przy niezmienionych zasadach opodatkowania dochodu.
